ecu خودرو چیست؟
ایسیو یک کامپیوتر داخلی بهینه سازی شده برای خودروها می باشد. ایسیو به معنای مرکز کنترل خودرو است و از کلمه Electronic Control Unit گرفته شده است که به اختصار ECU خوانده و تلفظ می شود. به بیان ساده تر ایسیو به عنوان واحد کنترل موتور خودرو شناخته می شود و به نوعی به عنوان مغز متفکر خودرو محسوب می شود.

در اواسط قرن گذشته مسئله هوای پاک مطرح شد و برنامه ای به عنوان کاهش آلایندگی‌های زیست محیطی مطرح شد که بر اساس آن خودروسازان موظف به استفاده از قطعات الکترونیکی جهت افزایش بازدهی احتراق سوخت شدند، نتیجه این اقدام تولید انواع ایسیو و استفاده آن در خودروها شد.
ایسیو خودرو از چه قطعاتی تشکیل شده است؟
ایسیو به عنوان یک مینی کامپیوتر تخصصی دارای قسمت های مختلفی است شناخت قطعات ایسیو یکی از موضوعات مهمی است هنگام تعمیرات ایسیو می بایست مورد توجه قرار گیرد. کانکتورها و پین ها، پوسته یا بدنه اصلی که گاها به آن رادیاتور نیز گفته می شود، برد الکترونیکی یا همان کیت ها، درپوش یا پوسته پایینی و همچنین پلاک از قسمت های اصلی یک ایسیو به شمار می روند.

از دیگر قسمت های مهم این قطعه می توان به این موارد اشاره کرد:
مبدل‌های داده های آنالوگ به دیجیتال: این قطعات داده های آنالوگ مثل سنسور اکسیژن را به داده های دیجیتال تبدیل می کنند تا عیب یابی راحت تر انجام شود.
مبدل‌های دیجیتال به آنالوگ: همانطور که تبدیل داده های آنالوگ به دیجیتال لازم است، گاهی تبدیل داده های دیجیتال به آنالوگ برای اجرای فرمان لازم است و از این مبدل ها استفاده می شود.
فرم دهنده‌های سیگنال: این فرم دهنده ها برای تنظیم نمودن ورودی یا خروجی های از پیش خوانده شده مورد استفاده قرار می گیرد.
خروجی‌های دیجیتالی H Level: این خروجی ها برای کنترل جرقه‌زنی شمع‌ها، باز و بسته شدن انژکتور و همچنین روشن و خاموش شدن فن ها مورد استفاده قرار می گیرد.
امروزه خودروسازهای برتر جهان از ایسیوهای اختصاصی و خاص برای خودروهای خود استفاده می کنند و در ایران نیز خودروسازان از چند ایسیو محدود برای محصولات خود استفاده می کنند. از مهمترین انواع ایسیوها می توان به این محصولات اشاره کرد:
ECU MM8P: این مدل دارای کانکتور 35 پایه است و برای خودروهایی که دارای موتور XU7 هستند مورد استفاده قرار می گیرد.
ECU 6LPB: این ایسیو برای پژو 407 مورد استفاده قرار می گیرد و دارای 112 پایه است.
ECU 4MB2: این محصول برای پژو 607 مورد استفاده قرار می گیرد و دارای 112 پایه است.
ECU SL96: این ایسیو برای سمندهای اوایل دهه هشتاد و پژو 405 مورد استفاده قرار می گیرد.
ECU S2000-10: این محصول برای سمندها، پژو پارس و 405 و پرایدهای کد 11000 مدل 82 و 83، پرایدهای مدل 85 و 86 مورد استفاده قرار می گیرد.
ECU S2000-11: این ایسیو برای خودروهای قدیمی مثل پیکان ها و آردی های مدل 82 و 83 استفاده می شود.
ECU J34: این محصول برای پژو 206 مولتی پلکس بعد از 85 و دارای موتور TU3 مورد استفاده قرار گرفته است.
ECU J35: این ایسیو برای پژو 206 مالتی پلکس اس دی بنزینی و گازسوز استفاده می شود
علائم خرابی ecu خودرو
ایسیو نیز به عنوان یک قطعه مهم گاها دچار عیب و خرابی می شود. از مهمترین علائم خرابی ایسیو می توان به این موارد اشاره کرد:
روشن‌شدن چراغ چک موتور: متداول ترین راه نشان خرابی در ایسیو روشن شدن چراغ چک است. اگر با این مشکل مواجه شدید، حتما در اولین فرصت مشکل را از طریق دیاگ بررسی کنید.
جرقه نزدن در سیلندرها: خرابی ایسیو گاها باعث جرقه نزدن در تعدادی از سیلندرها شده و بد کارکردن موتور را به همراه دارد.
کاهش قدرت موتور: یکی دیگر از علائم شایع خرابی کاهش قدرت خودرو است. اگر با این مشکل مواجه بودید با استفاده از دیاگ مشکل را بررسی کنید.
روشن نشدن پیشرانه: یکی دیگر از علائم خرابی ایسیو روشن نشدن پیشرانه خودرو است. اگر با چنین مشکلی واجه بودید، حتما ایسیو را چک کنید.
از طریق دیاگ خودرو می توانید مشکلات ایسیو را شناسایی کرده و به تعمیر و عیب یابی ایسیو مشکلات ایجاد شده بپردازید.
سنسورهایی که در اکثر ECU ها موجود است و شامل سنسورهای اصلی است عبارتند از:
سنسور دور یا RPM
سنسور فشار داخل مانیفولد یا MAP
سنسور موقعیت دریچه گاز یا TPS
سنسور دمای آب یا CTS
سنسور دمای هوا IAT
سنسور اکسیژن یا لامبدا
سنسور ضربه
به طور کلی کامپیوتر ماشین توانایی انجام این کارها را دارد:
نظارت بر کارکردهای خودرو و نمایش آن برای راننده، مانند نمایش میزان مصرف سوخت متوسط، نمایش میزان مصرف سوخت لحظه ای، سامانه، نمایش میزان باد لاستیک، نمایش موقعیت باز و بسته بودن درب ها و تمامی هشدار ها یی که توسط راننده در خودرو قابل مشاهده میباشد.
تنظیم کارکردهای خودرو به وسیله بهینه سازی مداوم آنها، تنظیم مصرف سوخت خودرو و بهینه سازی جهت کاهش میزان تولید آلاینده ها توسط خودرو.
کنترل کارکردهای خودرو از طریق محاسبه کمیات خروجی بر پایه داده های ورودی ، (مانند کنترل ترمز به وسیله سیستم ضد قفل ترمز) در بیشتر واحد های کنترل الکترونیکی سه کارکرد نظارت ، تنظیم و کنترل همزمان وجود دارند.
انواع حافظه های ای سی یو ECU:
حافظه های ECU یا همان کامپیوتر ماشین شامل دو نوع حافظه میباشد: حافظه موقت و حافظه دائم.
۱ – حافظه موقت:
همانطور که از نام این حافظه پیداست، این نوع حافظه موقتی میباشد و پس از قطع جریان الکتریکی که به وسیله قطع سرباطری از باطری و یا جدا سازی ECU از خودرو صورت می گیرد، اطلاعات موجود در حافظه موقت پاک می شود. ولی بعد از اتصال جریان مجدد برق به ای سی یو این حافظه بازگردانی یا Initialize می شود.
حافظه موقت شناسایی استپر موتور، دنده‌ها و حالات عملی موتور و محاسبات لحظه‌ای برای تنظیمات لحظه‌ای را به عهده دارد و محلی برای نگهداشت معایب موقت و دائم سیستم انژکتور است.
کارهایی که باعث میشود حافظه موقت موجود در ECU پاک شده و خودرو تا مدتی به دلیل از دست دادن برخی از پارامترهای لحظه‌ای موتور بد کار میکند:
جدا کردن کابل باطری بیش از ۱۵ دقیقه.
جدا کردن سوکت های ECU بیش از ۱۵ دقیقه.
جدا کردن سوکت رله دوبل در خودروهای غیر مالتی‌پلکس و سوکت‌های BSM در خوردوهای مالتی پلکس بیش از ۱۵ دقیقه.

در این حالت خودرو شروع به ریپ زدن (سکته نا به هنگام) بی دلیل میکند، و هنگام تعویض دنده مخصوصا در دنده های معکوس راننده شاهد این است که عملکرد خودرو پایین آمده و خودرو لحظه ای دچار مکث می شود. در چنین حالتی می بایست که حافظه موقت بازیابی و تجدید گردد. البته این حالت هایی که گفته شد در خودرو های جدید زیاد محسوس نیست، ولی در موارد پاک شدن حافظه، تجدید حافظه ای سی یو امری کاملا مفید خواهد بود.
روش تجدید حافظه ECU
با توجه به اینکه در شرکت های مختلف روش‌ها و متدهای مختلفی برای تولید ای سی یو وجود دارد و نیز نظر به استفاده خودرو در کشورها و مناطق مختلف با شرایط اقلیمی متفاوت، در ECU نوعی قابلیت سازگاری و یکسان‌سازی وجود دارد که این توانایی بر مبنای چهار عنصر پایه‌گذاری میشود: سنسور اکسیژن، سنسور موقعیت دریچه گاز، سنسور ضربه (ناک) و سنسور استپر موتور.
برای مثال شرکت پژو برای تجدید و بازیابی حافظه موقت ای سی یو پیشنهاد میکند که: “خودرو را روشن کنید، سوئیچ را به مدت حداقل ۱۰ ثانیه ببندید. سوئیچ را به مدت حداقل ۱۰ ثانیه باز کنید. خودرو را روشن کنید و به مدت حداقل ۱۰ ثانیه گاز ندهید. دنده ها را یک به یک معرفی کنید.
مواردی که برای حفاظت از ECU نباید انجام دهید:
اگر می خواهید به ECU خودرو و یا همان کامپیوتر ماشین خود آسیب نرسانید و برای خرید مجدد آن هزینه زیادی را صرف نکنید موارد زیر را هرگز انجام ندهید، چرا که باعث خرابی ای سی یو میشود.

۱ – جدا کردن کابل باطری زمانی که خودرو روشن است
همانطور که می‌دانید ولتاژ تولید شده توسط دینام خودرو حدود ۱۴ ولت است اما نکته مهم اینجاست که این ولتاژ، ولتاژ متوسط تولیدی دینام می باشد. نوسان تولید ولتاژ دینام بر حسب دور موتور و بار گرفته شده از دینام، متغیر بوده و گاهی اوقات به ۱۶ ولت هم می‌رسد. در حالت عادی که کابل‌های باطری به باطری متصل است این نوسان به خاطر خاصیت خازنی باطری تعدیل میشود اما اگر کابل باطری در هنگام روشن بودن خودرو باز شود، برق خودرو دچار نوسانات میشود و این نوسانات می‌تواند بر روی بخش های حساس خودرو (کلیه کنترل یونیت‌های الکترونیکی) تاثیر بدی داشته باشد. حداکثر قدرت تحمل نوسان ولتاژی ای سی یو به طور استاندارد ۱۶ ولت است. اگر هنگامی که خودرو روشن است کابل باطری را جدا کنیم به طور حتم ریسک سوختن ECU وجود دارد! و به دلیل گران بودن این قطعه این کار یعنی جدا کردن کابل باطری در هنگام روشن بودن خودرو اشتباه بزرگی است.
۲- اتصال وایر شمع برای چک کردن جرقه زدن
وقتی سر شمع‌ها را می‌کشید و برای امتحان برق ارسالی به سر شمع ها توسط وایر مربوطه به بدنه جرقه ایجاد می‌کنید، ممکن است که مقدار جریان نابهنگام غیر قابل کنترلی را در ثانویه کویل ایجاد کنید. برق ثانویه کویل با برق سیم پیچ اولیه آن دارای تاثیر متقابل هستند. سیم پیچ اولیه کویل نیز برق خود را مستقیمآ از ECU می‌گیرد. این کار ممکن است موجب ایجاد نوسانات برق در شبکه برق خودرو و اسیب رسیدن به قسمت‌های حساس به خصوص کامپیوتر ماشین شود. در صورت تمایل به چک کردن برق سر شمع‌ها از یک شمع فیلرگیری شده یدک استفاده کنید تا میزان جریان دهی ثانویه کویل تحت کنترل باشد.
۳ – خیس کردن ECU
اگر پشت جعبه این قطعه را باز کنید مشاهده می کنید که برای جلوگیری از نفوذ آب؛ قسمت فیبر مدار چاپی و حتی پین‌های داخلی با ماده‌ای عایق که شبیه موم است پوشیده شده است اما در هر صورت پین‌های نری خارجی سوکت اتصال ECU در برابر آب عایق نمی باشند و خیس شدن آنها موجب اتصال کوتاه خارجی شده و ممکن است به احتمال زیاد به ECU آسیب برسد.
۴ – لمس کردن پین های ECU
یکی از مواردی که اغلب با آن ناآشنا بوده و یا مورد غفلت قرار می‌گیرد دست زدن به پین‌های ECU است که به دلیل ریسک الکتریسیته ساکن بدن می‌تواند موجب آسیب زدن‌های جدی به آن شود. الکتریسیته ساکن بدن انسان گاهی اوقات می‌تواند تا هزارها ولت بالا برود.
